Haber Özeti: FIFA, hücum oyuncusunun vücudunun herhangi bir kısmının değil, tüm vücudunun savunma oyuncusunu geçmesi durumunda ofsayt sayılacağı yeni kuralı resmen onayladı. Sistem ilk olarak Kanada Premier Ligi’nde test edilecek ve başarılı bulunursa 2027-2028 sezonunda tüm dünyada uygulanacak.
Yeni ofsayt kuralı nasıl uygulanacak ve ne zaman başlayacak?
Futbol dünyası, FIFA Gelişim Direktörü Arsene Wenger tarafından sunulan ve oyunun çehresini tamamen değiştirmesi beklenen yeni ofsayt düzenlemesine geçiş yapıyor. Onaylanan yeni kurala göre, bir hücum oyuncusunun ofsayt pozisyonunda sayılabilmesi için rakip savunma oyuncusunu vücudunun tamamıyla geçmiş olması gerekecek. Mevcut sistemde oyuncunun el ve kol dışındaki herhangi bir uzvunun önde olması ihlal sayılırken, yeni dönemde hücum oyuncusuna büyük bir avantaj tanınacak.
Uygulamanın hayata geçiş takvimi de netleşti. Bu devrim niteliğindeki değişiklik öncelikle Kanada Premier Ligi bünyesinde pilot uygulama olarak test edilecek. Saha denemelerinden elde edilecek veriler ışığında, herhangi bir aksaklık yaşanmaması durumunda kuralın 2027/28 sezonundan itibaren küresel ölçekte kademeli olarak tüm profesyonel liglerde zorunlu hale getirilmesi planlanıyor. Bu durum, özellikle VAR incelemelerinde dakikalarca süren ‘milimetrik çizgi’ tartışmalarını bitirmeyi hedefliyor.
Futbolda ofsayt kuralı neden değişiyor ve eski sistem nasıldı?
Mevcut ofsayt kuralı, özellikle dijital teknolojilerin ve yarı otomatik sistemlerin devreye girmesiyle birlikte ‘burun ucu’ veya ‘omuz hizası’ gibi futbolun ruhuna aykırı bulunan tartışmaları beraberinde getiriyordu. Geçtiğimiz yıl Avrupa kupalarında ve yerel liglerde iptal edilen gollerin büyük bir kısmı, çıplak gözle seçilemeyen ancak kameralarla tespit edilen çok küçük farklardan kaynaklanıyordu. Yeni sistem, savunma oyuncusu ile hücumcu arasında net bir boşluk (daylight) oluşmasını şart koşarak forvetlerin lehine bir alan yaratıyor.
Geçmişe bakıldığında ofsayt kuralı en büyük revizyonunu 1990 yılında yaşamıştı. O tarihten önce hücumcu savunmacıyla aynı hizada olduğunda ofsayt sayılırken, 1990’da yapılan değişiklikle aynı hizada olmanın golü geçerli kıldığı bir döneme geçilmişti. Arsene Wenger‘in sunduğu bu son teklif, 1990’daki devrimden bu yana yapılan en radikal değişiklik olarak tarihe geçmeye hazırlanıyor. 76 yaşındaki futbol adamı, bu hamleyle oyunun daha akıcı ve daha fazla gol odaklı olmasını amaçladığını sık sık dile getirmişti.
Yeni ofsayt kuralı futbolu ve taktikleri nasıl etkiler?
Bu değişikliğin yeşil sahalardaki somut yansıması kuşkusuz daha yüksek skorlu maçlar ve değişen savunma kurguları olacak. Savunma çizgisini önde kuran takımlar için ‘ofsayt taktiği’ yapmak artık çok daha riskli bir hal alacak. Çünkü forvet oyuncusunun bir ayağının savunmacıyla aynı hizada kalması, vücudunun geri kalanı ileride olsa bile pozisyonun nizami sayılmasını sağlayacak. Bu durum, hızlı kanat oyuncuları ve savunma arkasına sarkan forvetlerin piyasa değerini ve taktiksel önemini artıracaktır.
Vatandaşlar ve futbolseverler için bu gelişme, ekran başında milimetrik çizgilerin çekilmesini bekledikleri o sıkıcı duraklamaların azalması anlamına geliyor. FIFA yetkilileri, oyunun durma süresini azaltarak izleyici keyfini maksimize etmeyi hedefliyor. Özellikle Türkiye Süper Ligi gibi tartışmaların odağında olan liglerde, kuralın netleşmesi hakemler üzerindeki baskıyı bir nebze de olsa hafifletebilir.
Dünya futbolunda kural değişikliklerinin tarihçesi
Futbol kuralları (Laws of the Game), 1863’teki ilk yazılı metinden bu yana sürekli bir evrim içerisinde. Ofsayt ise bu kurallar arasında en çok revize edilenlerin başında geliyor. İlk dönemlerde hücum oyuncusunun önünde üç savunmacı olması gerekirken, bu sayı 1925 yılında ikiye düşürülmüştü. IFAB ve FIFA kanadından gelen açıklamalar, futbolun modern çağın hızına ayak uydurması gerektiğini vurguluyor. Eski hakem hocaları ve uzmanlar, bu değişikliğin ‘savunma sanatını’ zorlaştıracağını ancak ‘hücum zenginliğini’ zirveye taşıyacağını belirtiyor.
